استحمام در طب سنتی ایران یکی از مهمترین روشهای حفظ سلامتی است به طوری که حمامهای ایرانی همانند یک درمانگاه عمل می کنند. امروزه حمام تنها یک اتاق بسیار کوچک  است که به دلیل فضای خیلی کم مملواز بخارات مضر است . به همین دلیل نمی توان بیشتر از چند دقیقه در آن دوام آورد.     شستن پوست آن هم با صابون و شامپوهای شیمیایی مهمترین کاری است  که  هر فرد در حمام انجام می دهد و این بسیار مضر است. حمام به شکل  امروزی آن هم به پوست ضرر وارد می کند هم به احشا بدن چرا که به خاطر بسته بودن فضا و مدت زمان کوتاهی که شخص در آن می ماند  بخارات فاسد از بدن خارج نمی شوند. آب در حمام جدید بیشتر از بیرون و بلافاصله روی پوست می ریزد و فقط شستشوی بیرونی انجام می گیرد در حالیکه نقش آب در حمام ایرانی به عنوان دارو  برای شستن درون و بیرون بدن انسان است. حمام امروزی هوایی آلوده و مضر دارد  این حمام ها دارای درو پنجره ی آهنی و آلومینیومی  است که خود مضرند بخصوص هنگامی که حرارت می بینید و از آن بخار بلند می شود. حمام ایرانی در قدیم از خشت وگل ساخته می شد و ذره ای قیرو آهن در آن به کار نمی رفت . این نوع حمام و بخارات در فضای بزرگ آن برای اصلاح مزاج وطبع مفید بود.  هدف از ساخت این نوع فضا چه بود ؟   پاسخ این است که یکی از شش اسباب حفظ سلامتی در تدابیر طب سنتی استفراغ است. حمام ایرانی بهترین مکان برای استفراغات مناسب  به وسیله بخار ، آب و عرق است . بهترین حمام آن است که بنای قدیمی داشته باشد و بوی مواد به کار رفته در ساختمان آن حس نشود و فضا را آلوده نکند ، زیرا بخارات حاصل از آنها مضر و باعث خشکی وگرمی بیشتر فضای حمام می شود. حمام  باید به اندازه ای بزرگ باشد که ماندن  و تنفس در آن به اعصاب و قلب آسیب نزند. آب حمام باید شیرین باشد و مواد مضر وسنگین در آن وجود نداشته باشد. این نوع آب برای افراد سالم مناسب است  و شرایط آب برای افراد بیمار تفاوت دارد. برای مثال  افرادی که ورم و درد مفاصل دارند حمام آب شور برای آنها مفید است و حمام آب شیرین جهت این بیماران توصیه نمی شود. حمام باید در تعادل سردی ، خشکی ، تری و گرمی به انسان کمک کند. در حمام ایرانی توصیه می شود با افراد ادیب وعاقل وارد شوید تا باعث نشاط روح شود. در حمام ایرانی  هنگام ورود و خروج  سه خانه یا سه ایستگاه  برای تنظیم دما و مزاج انسان وجود داشت تا  وقتی انسان از بیرون به داخل وارد می شد دچار تنش مزاج نشود و هنگام خروج نیز بدن به دمای بیرون عادت کند.برای رساندن آب به بدن هم آدابی وجود داشت که اول باید پاها خیس می شد بعد سر و سایر نقاط بدن.و درسه خانه ای که گفتیم دمای آب فرق می.کرد و خلاصه اینکه تمام شرایط حفظ و ایجاد تعادل مزاج انسان به منظور افزایش سلامت در حمام ایرانی رعایت می شد.

 چند نکته درباره  حمام کردن برای فرد سالم :

۱- بسیار توقف نکند

۲- آب نیم گرم بر بدن زیاد بریزد.

۳- بعد از کار سخت نباید حمام کند

۴- داخل شدن به حمام باید به تدریج باشد

۵- آب را بیشتر ازهوا استفاده کند.

۶- بخور گیاهان سرد مزاج در حمام انجام شود.

۷- با آب  شیرین حمام کند.

۸- با شکم پر حمام نکند.

۹- با شکم خالی و گرسنه حمام نکند.

۱۰- بعد از جماع و هنگام ناراحتی ، غضب وشادی زیاد حمام نکند.

منبع: کتاب چه بخوریم، چگونه بخوریم، چه زمانی بخوریم – حکیم بهنام یوسفیان