گیاهان خلط آور لعابدار:

گیاهان دارویی ایجاد خلط را تسهیل میکنند. آنها محتوی لعابهای گیاهی هستند که با جذب رطوبت بادکرده و قسمت دیگر را مرطوب می کند و این به دلیل خاصیت جذب آب این مواد است. آنها همچنین ورم منطقه ای را که قسمت ورودی نای را احاطه نموده است با تسکین سرفه کاهش می دهند. برخی از گیاهان علاوه بر لعاب محتوی اسانس های روغنی و ساپونین هستند از میان این گیاهان می توان پنیرک، گل ماهور، ختمی و بارهنگ را نام برد.

گیاهان خلط آور و قی آور:

این مواد ترشح غدد مجرای تنفسی و برنش ها را زیاد نموده، به مقدار زیاد قی آور و به مقدار کم فقط باعث ایجاد حالت تهوع می شوند حالتی که از نظر پزشکی در بعضی موارد مفید است. مثل گیاه فتق، اونونیس .

گیاهان خلط آورمحرک:

این گیاهان محتوی مواد فراری هستند که از طریق دستگاه تنفس دفع شده و مخاط را تحریک می کند و عمل خلط آوری و دفع آن را آسان می کند. این مواد باعث شل شدن عضلات مجرای تنفسی که در حالت انقباض باشند نیز می شوند. ضمن اینکه کمی قدرت ضدعفونی کننده دارند. این گروه شامل گیاهان دارویی می شود که دارای اسانس روغنی باشند. گیاهانی مثل رازیانه، برگ نعناع، پونه، ختمی، دانه کتان.

گیاهان ضدسرفه:

در واقع گیاهان خلط آور آرام کننده سرفه هستند. در اکثر موارد از آنها بصورت مخلوط (جوشانده برای سینه درد )استفاده می گردد. گیاهانی شامل ختمی، پنیرک، بارهنگ، به دانه و شیرین بیان.

منبع: کتاب داروخانه ای از طبیعت – مهندس زینب زمانی